MAURITIUS, RODRIGUES (Z WODĄ W TLE)
MAURICE, RODRIGUES (UNE APPROCHE A TRAWERS LE THEME DE L´EAU)
Jerzy Szkutnicki
Przegląd Geofizyczny (2020) vol. 65, iss. 1-2, pp. 69-79
https://doi.org/10.32045/PG-2020-005
Tekst / Artykuł
Streszczenie
Artykuł ma charakter wspomnienia omawiające warunki, w jakich realizowano projekt FAO, którego celem była ocena zasobów wodnych i organizacja służby hydrologicznej na wyspie Rodrigues, należącej do Republiki Mauritiusu. Na podstawie danych z Mauritiusu, gdzie funkcjonuje dosyć dobrze służba hydrologiczna, oceniono w przybliżeniu zasoby wodne wyspy Rodrigues. Objętość wody opadowej jest duża, ale cyklonalny, zmienny rozkład opadów, wysokie parowanie, a przede wszystkim szybki odpływ powierzchniowy, spowodowany wylesieniem wyspy, powodują dotkliwy niedobór wody słodkiej. Gromadzenie wody poprzez budowę zbiorników retencyjnych, zalesienie i racjonalne metody agronomiczne jest możliwe tylko w sytuacji prawidłowego rozpoznania dyspozycyjnych zasobów wodnych i ich rozkładu w czasie i przestrzeni. W tym celu przewidziano organizację służby hydrologicznej na wyspie Rodrigues, kontrolującej stany wody, natężenie przepływu i zgromadzoną wodę w zbiornikach retencyjnych. Zaplanowano instalację pięciu stacji hydrologicznych: dwóch na istniejących zbiornikach retencyjnych, jednej na zbiorniku projektowanym i dwóch na potokach w warunkach naturalnych. W sąsiedztwie stacji hydrologicznych zaplanowano stacje opadowe. Wybór sprzętu hydrologicznego i warunki instalacji stacji były trudne ze względu na krótkie czasy koncentracji wezbrań, prędkości wody, które mogą przekraczać 6 m/s oraz transport grubego rumowiska rzecznego. Przewidziano limnigrafy i pluwiografy Stevens na karty magnetyczne. Zainstalowano prowizorycznie dwie stacje na zbiornikach w celu oceny zgromadzonych zasobów wodnych oraz szkolenia personelu. Dalsze prace przewidziano w kolejnych etapach projektu, ale ich losy nie są znane.
Słowa kluczowe: opad atmosferyczny, zasoby wodne, służba hydrologiczna, odpływ powierzchniowy, retencja gruntowa, prędkość przepływu, czas koncentracji, transport rumowiska, Mauritius, Rodrigues
Abstract
Cet article retrace un travail dans le projet de l´FAO sur l´île Rodrigues appartenant à la Republique Maurice. Le projet avait l´objectif d´évaluer les ressources en eau de l´île Rodrigues qui subit une penurie en eau douce, et pour d´organiser le service hydrologique inexistant sur l´île. Sur la base des données hydrologiques de l´île Maurice, on a pu estimer les ressources en eau sur l´île. Les apports en eau sur cette île sont relativement importants mais le caractère cyclonal des précipitations, l´évaporaton élévée, et surtout l´écoulement superficiel très rapide en raison du déboisement, sont à l´origine de la penurie de l´eau douce. Afin de retenir l´eau, il faut connaitre ses disponibilités et distribution dans l´espace et dans le temps. On a programmé donc la création d´un service hydrologique afin de contrôler la précipitation, le niveau d´eau, le débits et le volume d´eau stocké. On a prevu 5 ststions hydrologiques équipées en limnnigraphs et pluviographes: dont trois stations sur les réserves d´eau et deux sur les torrents naturels. Le choix du matériel de mesure a été problématique pour les cours d´éaux avec le temps de concentration très court, les grandes vitesses d´écoulement dépassante 6 m/s et le débit solide composé de grandes roches. Les materiels Stevens avec les cartes magnétiques ont été proposés. Deux stations provisoires sur les réseves d´eau ont été instalées pour contrôler les volumes d´eau stockés et pour former les jeunes hyroloques, a cette méthode. La suite des travaux suivants a été programée par la phase suivante du projet.
Keywords: précipitation, réserves d´eau, service hydrologique, écoulement superficiel, nappe phréatique, vitesse d´écoulement, temps de concentration, débit solide, Maurice, Rodrigues