{"id":2425,"date":"2023-12-22T11:55:16","date_gmt":"2023-12-22T11:55:16","guid":{"rendered":"http:\/\/ptgeof.pl\/?page_id=2425"},"modified":"2023-12-22T11:55:16","modified_gmt":"2023-12-22T11:55:16","slug":"sejsmicznosc-trzesienia-ziemi-i-lingwistyka-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ptgeof.pl\/?page_id=2425","title":{"rendered":"SEJSMICZNO\u015a\u0106, TRZ\u0118SIENIA ZIEMI I LINGWISTYKA"},"content":{"rendered":"

<\/a><\/a>SEJSMICZNO\u015a\u0106, TRZ\u0118SIENIA ZIEMI I LINGWISTYKA<\/span>
\nSeismicity, earthquakes and linguistics
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Piotr Senatorski<\/a><\/span>
\n<\/em><\/span>Przegl\u0105d Geofizyczny (2023) vol. 68, iss. 3-4, pp. 185-197<\/em>
\nhttps:\/\/doi.org\/10.32045\/PG-2023-042<\/span><\/span><\/p>\n

Streszczenie
\n<\/strong>Og\u00f3lny mechanizm trz\u0119sie\u0144 ziemi jest znany od ponad stu lat. Gromadzone przez lata napr\u0119\u017cenia wok\u00f3\u0142 uskoku \u2013 efekt przesuwania si\u0119 wzgl\u0119dem siebie i deformacji p\u0142yt tektonicznych \u2013 musz\u0105 co pewien czas zosta\u0107 roz\u0142adowane poprzez po\u015blizg wzd\u0142u\u017c tego uskoku. Jednak dok\u0142adniejszy obraz tocz\u0105cego si\u0119 w strefach sejsmicznych procesu zmieni\u0142 si\u0119 istotnie w ostatnich latach. Zamiast pojedynczych wstrz\u0105s\u00f3w oraz prostego modelu cykli sejsmicznych, dostrzegamy coraz dok\u0142adniej ca\u0142e spektrum wzajemnie powi\u0105zanych proces\u00f3w i zjawisk, od powolnego pe\u0142zania uskoku, poprzez tzw. powolne i ciche trz\u0119sienia ziemi, a\u017c do gwa\u0142townego po\u015blizgu podczas typowych trz\u0119sie\u0144 ziemi. Wszystkie te zjawiska, zwi\u0105zane s\u0105 z po\u015blizgiem wzd\u0142u\u017c uskok\u00f3w, r\u00f3wnowa\u017c\u0105 w dostatecznie d\u0142ugim czasie powolne, d\u0142ugookresowe przesuwanie si\u0119 p\u0142yt wzgl\u0119dem siebie, nap\u0119dzane przez ruchy konwekcyjne w p\u0142aszczu Ziemi. Wsp\u00f3\u0142czesny obraz sejsmiczno\u015bci dobrze ilustruje por\u00f3wnanie z lingwistyk\u0105: sp\u00f3jrzmy na zjawiska sejsmiczne jak na rozmow\u0119 w obcym j\u0119zyku, i starajmy si\u0119 ten j\u0119zyk zrozumie\u0107.<\/span><\/p>\n

S\u0142owa kluczowe:<\/strong> trz\u0119sienia ziemi, oddzia\u0142ywania trz\u0119sie\u0144 ziemi, powolny i szybki po\u015blizg, prognozowanie sejsmiczno\u015bci, uczenie maszynowe.<\/span><\/p>\n

Abstract
\n<\/strong>The general mechanism of earthquakes has been known for over a hundred years. The stresses accumulated over the years around the fault – the effect of tectonic plates movement relative to each other and deforming – must be released from time to time by sliding along this fault. However, the more detailed picture of the process taking place in seismic zones has changed significantly in recent years. Instead of individual earthquakes and a simple model of seismic cycles, we see more and more clearly a whole spectrum of interrelated processes and phenomena, from slow fault creep, through the so-called slow and silent earthquakes, up to a violent slip during typical earthquakes. All these phenomena, related to slip along faults, balance for a long enough time the slow, long-term movement of the plates against each other, driven by convective motions in the Earth’s mantle. The contemporary image of seismicity is well illustrated by a comparison with linguistics: let’s look at seismic phenomena as if they were a conversation in a foreign language, and try to understand this language.<\/span><\/p>\n

Keywords<\/strong>: earthquakes, earthquake interactions, slow and fast slip, seismicity forecasting, machine learning.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Article is licensed under <\/span>CC BY 4.0<\/span><\/strong><\/a><\/p>\n

$\"Licencja$ <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"