{"id":2414,"date":"2023-12-22T11:13:22","date_gmt":"2023-12-22T11:13:22","guid":{"rendered":"http:\/\/ptgeof.pl\/?page_id=2414"},"modified":"2023-12-22T12:16:54","modified_gmt":"2023-12-22T12:16:54","slug":"zmiany-cisnienia-atmosferycznego-nad-morzem-barentsa-i-ich-wplyw-na-cyrkulacje-atmosferyczna-w-atlantycko-europejskim-sektorze-cyrkulacyjnym","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ptgeof.pl\/?page_id=2414","title":{"rendered":"Zmiany ci\u015bnienia atmosferycznego nad Morzem Barentsa i ich wp\u0142yw na cyrkulacj\u0119 atmosferyczn\u0105 w atlantycko-europejskim sektorze cyrkulacyjnym"},"content":{"rendered":"

<\/a><\/a>ZMIANY CI\u015aNIENIA ATMOSFERYCZNEGO NAD MORZEM BARENTSA I ICH WP\u0141YW NA CYRKULACJ\u0118 ATMOSFERYCZN\u0104 W ATLANTYCKO-EUROPEJSKIM SEKTORZE CYRKULACYJNYM<\/span>
\nChanges in atmospheric pressure over the Barents Sea and their impact on atmospheric circulation in the Atlantic-European circulation sector
\n<\/span><\/span><\/p>\n

Andrzej A. Marsz<\/span><\/span><\/a>, Anna Styszy\u0144ska<\/a><\/span><\/span>
\n<\/em>Przegl\u0105d Geofizyczny (2023) vol. 68, iss. 3-4, pp. 83-111<\/em><\/span>
\nhttps:\/\/doi.org\/10.32045\/PG-2023-038<\/span><\/p>\n

Streszczenie
\n<\/strong>Uk\u0142ad niskiego ci\u015bnienia w subarktycznej strefie Atlantyku P\u00f3\u0142nocnego, tworz\u0105cy p\u00f3\u0142nocne rami\u0119 dipola NAO, wykazuje znaczne zr\u00f3\u017cnicowanie w czasie. Tworz\u0105 go przemiennie trzy o\u015brodki \u2013 ni\u017c nad Morzem Labrador, Ni\u017c Islandzki i ni\u017c nad Morzem Barentsa. Poszczeg\u00f3lne wymienione centra niskiego ci\u015bnienia wyst\u0119puj\u0105 w r\u00f3\u017cnych konfiguracjach, kt\u00f3rych wzajemny uk\u0142ad silnie wp\u0142ywa na warto\u015bci indeks\u00f3w NAO. Celem przedstawionych bada\u0144 by\u0142o okre\u015blenie wp\u0142ywu, jaki na cyrkulacj\u0119 atmosferyczn\u0105 w atlantycko-europejskim sektorze cyrkulacyjnym wywieraj\u0105 wyizolowane zmiany SLP nad obszarem Morza Barentsa, niezale\u017cnie od zmian SLP w Ni\u017cu Islandzkim. Gdy SLP nad Morzem Barentsa spada tworzy si\u0119 tam uk\u0142ad niskiego ci\u015bnienia zwany Bruzd\u0105 Barentso-Karsk\u0105. W takich okresach silnie obni\u017ca si\u0119 SLP nad wschodni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 N Atlantyku i Europ\u0105 w strefie po\u0142o\u017conej na N od 55-58\u00b0N, a ro\u015bnie SLP na S od tej granicy. Maksymalny wzrost wykazuje wtedy SLP w strefie szeroko\u015bci 45-50\u00b0N oraz nad zachodni\u0105 i \u015brodkow\u0105 Europ\u0105 (10\u00b0W – 25\u00b0E). W takim okresie trajektorie uk\u0142ad\u00f3w niskiego ci\u015bnienia przemieszczaj\u0105 si\u0119 w stref\u0119 mi\u0119dzy 58 a 70\u00b0N. Ro\u015bnie w tej strefie (55-70\u00b0N) cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania pog\u00f3d ni\u017cowych, z pogodami frontalnymi w\u0142\u0105cznie. Na po\u0142udnie od 55-58\u00b0N ro\u015bnie SLP i cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania antycyklon\u00f3w, s\u0105 to najcz\u0119\u015bciej bardzo silnie rozwini\u0119te na wsch\u00f3d kliny subtropikalnego antycyklonu N Atlantyku (Wy\u017cu Azorskiego). Powoduje to wzrost na tych obszarach cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania bezfrontalnych pog\u00f3d antycyklonalnych. W okresach wzrostu SLP nad Morzem Barentsa, Bruzda Barentso-Karska zanika, zaznacza si\u0119 wzrost SLP nad obszarem po\u0142o\u017conym na N od 55-58\u00b0N, a na S od tej granicy SLP spada. Tory uk\u0142ad\u00f3w niskiego ci\u015bnienia przemieszczaj\u0105 si\u0119 nad obszarem Europy Zachodniej i \u015arodkowej w ni\u017cszych szeroko\u015bciach (45-55\u00b0N). Powoduje to odpowiednie, przeciwne do opisanych wy\u017cej, zmiany w strukturze pog\u00f3d na N i S od 55-58\u00b0N. Zmianami SLP nad Morzem Barentsa steruj\u0105 zmiany zasob\u00f3w ciep\u0142a w wodach tego morza (np. Smedsrud i in. 2012, 2020). Zasoby ciep\u0142a w wodach Morza Barentsa regulowane s\u0105 przez zmniejszony lub zwi\u0119kszony dop\u0142yw ciep\u0142ych W\u00f3d Atlantyckich (np. \u00c5rthun i in. 2012). W rezultacie wszystkimi tymi zmianami, w tym SLP nad Europ\u0105, steruje z op\u00f3\u017anieniami zmienno\u015b\u0107 NA THC (North Atlantic Thermohaline Circulation). Jednoczesny spadek SLP nad Mo-rzem Barentsa i spadek SLP w Ni\u017cu Islandzkim powoduje, \u017ce w strefie subarktycznej i ark-tycznej tworzy si\u0119 rozleg\u0142y jedno- lub dwuo\u015brodkowy uk\u0142ad niskiego ci\u015bnienia o orientacji WSW-ENE, wymuszaj\u0105cy adwekcje powietrza z zachodu nad NE Europ\u0119 i Syberi\u0119. Spadek SLP nad Morzem Barentsa, jaki nast\u0105pi\u0142 po roku 1988, jest zgodny w czasie ze zmian\u0105 epok makrocyrkulacyjnych nad Europ\u0105 (z epoki E na epok\u0119 W), kt\u00f3rych przyczyn\u0105 by\u0142a zmiana fazy NA THC z ujemnej na dodatni\u0105.<\/span><\/p>\n

S\u0142owa kluczowe:<\/strong> ci\u015bnienie atmosferyczne, cyrkulacja atmosferyczna, NAO, Morze Barentsa, Europa<\/span><\/p>\n

Abstract
\n<\/strong>The low-pressure system in the subarctic zone of the North Atlantic, forming the northern arm of the NAO dipole, varies significantly over time. It is composed of three alternating centers \u2013 the Labrador Sea low, the Icelandic Low and the Barents Sea low. The individual low-pressure centers mentioned above occur in various configurations, the mutual arrangement of which strongly influences the values of the NAO indices. The aim of the presented research was to determine the impact of isolated SLP changes over the Barents Sea area on atmospheric circulation in the Atlantic-European circulation sector, regardless of SLP changes in the Icelandic Low. When the SLP drops over the Barents Sea, a low-pressure system called the Barents-Kara Trough forms there. In such periods, SLP decreases significantly over the eastern part of the N Atlantic and Europe in the zone located N of 55-58\u00b0N, and SLP increases SLP of this border. The maximum increase in SLP is then observed in the latitude zone of 45-50\u00b0N and over western and central Europe (10\u00b0W – 25\u00b0E). During such a period, the trajectories of low-pressure systems move to the zone between 58 and 70\u00b0N. The frequency of low-pressure weather, including frontal weather, is increasing in this zone (55-70\u00b0N). South of 55-58\u00b0N, SLP and the frequency of anticyclones increase. These are most often very strongly eastward ridges of the subtropical N Atlantic anticyclone (Azores High). This increases the frequency of frontal anticyclonic weather in these areas. During periods of SLP increase over the Barents Sea, the Barents-Kara Trough disappears, there is an increase in SLP over the area located N of 55-58\u00b0N, and SLP of this boundary decreases. The tracks of low-pressure systems move over Western and Central Europe at lower latitudes (45-55\u00b0N). This causes appropriate changes in the weather structure in the N and S regions from 55-58\u00b0N, opposite to those described above. Changes in SLP over the Barents Sea are controlled by changes in heat resources in the waters of this sea (e.g. Smedsrud et al. 2012, 2020). Heat resources in the waters of the Barents Sea are regulated by a decreased or increased inflow of warm Atlantic Waters (e.g. \u00c5rthun et al. 2012). As a result, all these changes, including the SLP over Europe, are driven, with lags, by NA THC (North Atlantic Thermohaline Circulation) variability. The simultaneous decrease in SLP over the Barents Sea and the decrease in SLP in the Icelandic Low causes an extensive one- or two-center low-pressure system with a WSW-ENE orientation to form in the subarctic and Arctic zone, forcing air advection from the west over NE Europe and Siberia. The decline in SLP over the Barents Sea after 1988 is consistent with the change in macrocirculation epochs over Europe (from epoch E to epoch W), which was caused by the change of the NA THC phase from negative to positive.<\/span><\/p>\n

Keywords<\/strong>: atmospheric pressure, atmospheric circulation, NAO, Barents Sea, Europe<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Article is licensed under <\/span>CC BY 4.0<\/span><\/strong><\/a><\/p>\n

$\"Licencja$ <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"