{"id":1861,"date":"2023-01-09T17:12:45","date_gmt":"2023-01-09T17:12:45","guid":{"rendered":"http:\/\/ptgeof.pl\/?page_id=1861"},"modified":"2023-01-11T07:42:16","modified_gmt":"2023-01-11T07:42:16","slug":"delimitacja-pradow-strumieniowych-nad-polkula-polnocna-na-podstawie-reanaliz-era5-o-wysokiej-rozdzielczosci-przestrzennej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ptgeof.pl\/?page_id=1861","title":{"rendered":"DELIMITACJA PR\u0104D\u00d3W STRUMIENIOWYCH NAD P\u00d3\u0141KUL\u0104 P\u00d3\u0141NOCN\u0104 NA PODSTAWIE REANALIZ ERA5 O WYSOKIEJ ROZDZIELCZO\u015aCI PRZESTRZENNEJ"},"content":{"rendered":"

<\/a><\/a>DELIMITACJA PR\u0104D\u00d3W STRUMIENIOWYCH NAD P\u00d3\u0141KUL\u0104 P\u00d3\u0141NOCN\u0104 NA PODSTAWIE REANALIZ ERA5 O WYSOKIEJ ROZDZIELCZO\u015aCI PRZESTRZENNEJ<\/span>
\nThe delimitation of jet streams in the Northern Hemisphere on the basis of high-resolution ERA5 Reanalysis<\/span><\/p>\n

Jan Degirmend\u017ei\u0107<\/span><\/a><\/span>
\n<\/em>Przegl\u0105d Geofizyczny (2022) vol. 67, iss. 3-4, pp. 73-97<\/em><\/span>
\nhttps:\/\/doi.org\/10.32045\/PG-2022-031<\/span><\/p>\n

Streszczenie
\n<\/strong>Celem analizy jest delimitacja g\u00f3rnotroposferycznych pr\u0105d\u00f3w strumieniowych w polach wiatru o wysokiej rozdzielczo\u015bci przestrzennej. Wykorzystano 6-godzinne pola wiatru (U, V) na powierzchni 300 hPa o rozdzielczo\u015bci 0.25\u00b0\u00d70.25\u00b0 z bazy ERA5. Analiza dotyczy zakresu 0\u00b0-90\u00b0N, sezonu zimowego oraz 40-lecia 1981-2020. Procedura polega na wyznaczeniu pozycji tzw. jet streak\u00f3w, czyli region\u00f3w o najwy\u017cszym potencjale cyklogenetycznym osadzonych w osi pr\u0105du strumieniowego. Okre\u015blono pozycj\u0119 geograficzn\u0105 grid\u00f3w centralnych jet streak\u00f3w oraz pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru w tych gridach. Punkt centralny jet streak (JSC) zdefiniowano jako lokalne maksimum pr\u0119dko\u015bci wiatru. Identyfikuj\u0105c JSC zastosowano matryc\u0119 sferyczn\u0105 o sta\u0142ym promieniu R=500 km. Nie wykorzystano matrycy lat\u00d7lon, poniewa\u017c zmniejsza ona swoje rozmiary ku biegunowi, co powoduje zwi\u0119kszenie udzia\u0142u small-scale wind features w og\u00f3lnej liczbie wykrytych jet streak\u00f3w w szeroko\u015bciach oko\u0142obiegunowych.
\nWykryto 311 712 jet streak\u00f3w. Wyniki analizy przedstawiono na mapach cz\u0119sto\u015bci jet streak\u00f3w oraz \u015bredniej pr\u0119dko\u015bci wiatru w JSC. Makroskalowa struktura pr\u0105d\u00f3w strumieniowych tworzy uk\u0142ad spirali ze stref\u0105 wej\u015bcia nad Afryk\u0105 i stref\u0105 wyj\u015bcia nad p\u00f3\u0142nocn\u0105 Europ\u0105. W\u015br\u00f3d podzwrotnikowych pr\u0105d\u00f3w strumieniowych mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107: NAAJ (North Africa-Asian Jet) oraz EAJ (East Asian Jet). Stref\u0105 graniczn\u0105 jest obszar niezbyt silnych jet streak\u00f3w nad Himalajami. Te strumienie s\u0105 w\u0105skie i maj\u0105 r\u00f3wnole\u017cnikowy przebieg. Pr\u0105dy strumieniowe nad wschodnim Pacyfikiem (wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 NPJ) oraz nad Atlantykiem (NAJ) cechuj\u0105 si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 dyspersj\u0105 szeroko\u015bci geograficznej, co przejawia si\u0119 poszerzeniem strugi na mapach klimatycznych oraz maj\u0105 orientacj\u0119 WSW \u2013 ENE. Nad kontynentami wida\u0107 wyra\u017any podzia\u0142 na dwa strumienie: polarny (w wy\u017cszych szeroko\u015bciach geograficznych) oraz podzwrotnikowy. Strumie\u0144 polarny nad \u015brodkow\u0105 i p\u00f3\u0142nocn\u0105 Eurazj\u0105 oraz strumie\u0144 podzwrotnikowy nad Ameryk\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 maj\u0105 epizodyczny charakter. Odnoga widoczna poni\u017cej 35\u00b0N nad Ameryk\u0105 zanika w polu pr\u0119dko\u015bci. Pr\u0105d strumieniowy nad zachodnim Pacyfikiem \u2013 EAJ (lub zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 NPJ) jest najsilniejszy spo\u015br\u00f3d wszystkich makroskalowych struktur na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej. Zidentyfikowano obszary g\u00f3rskie, kt\u00f3re w wyniku interakcji z hemisferyczym pr\u0105dem strumieniowym przyczyniaj\u0105 si\u0119 do formowania uk\u0142ad\u00f3w jet streak. Przedstawiona metoda pozwala na precyzyjn\u0105 identyfikacj\u0119 stref pr\u0105d\u00f3w strumieniowych o najwi\u0119kszym potencjale cyklogenetycznym.
\n<\/span><\/p>\n

S\u0142owa kluczowe:<\/strong> delimitacja, pr\u0105d strumieniowy, jet streak, matryca sferyczna, p\u00f3\u0142kula p\u00f3\u0142nocna, orografia.<\/span><\/p>\n

Abstract
\n<\/strong>The aim of this research is an attempt at delimiting the upper tropospheric jet streams based on high resolution (0.25\u00b0\u00d70.25\u00b0) wind fields from ERA5. The procedure is intended to position the jet streaks (JS), i.e. regions cyclogenetically active, embedded within a jet stream. The geographic coordinates of JS-central grid (JSC) and also wind speed in that grid are specified. The analysis: extends for the winter seasons of 1981-2020, is applied to the 300-hPa level and covers the Northern Hemisphere. Jet streak center (JSC) is defined as a local wind maximum. It meets the following criteria: 1. wind speed in JSC \u2265 50 ms-1, 2. wind speed at every other grid, situated no further then 500 km from the JSC \u2264 wind speed at JSC. The spherical cap matrix with constant radius equal to 500 km was used for the JSC detection. The lat\u00d7lon matrices are not applicable because their dimension decreases with increasing latitude \u2013 therefore they have an ability to detect an excessive number of small-scale wind features in high latitudes. It is an undesirable property because smaller than meso-alfa wind features cannot be classified as jet streaks. JSC points were identified on 6-hourly maps. A total number of 311 712 jet streak centers were inventoried. The results of the analysis are presented on the JSC frequency map and average JSC wind speed map. The local impact of orography was also identified on the JSC frequency maps.
\nMacro-structure of jet streams reveals spiral-like shape with entrance region over Africa and exit region over the northern Europe. NAAJ (North Africa-Asian Jet) and EAJ (East Asian Jet) represent subtropical jet stream. Separation zone is formed from weakly active jet streaks over Himalaya. NAAJ and EAJ are relatively narrow and zonally oriented. Variability in jet stream latitude is higher over the eastern Pacific (eastern part of NPJ) and Atlantic (NAJ), which is manifested as a widening of the jet stream flow. In these two geographic regions the jet flow is WSW \u2013 ENE oriented. There is a clear division into two streams over the continents: polar in higher latitudes and subtropical. PFJ over the middle and northern Europe and STJ branch over the North America are episodic in nature. The last one, visible below 35\u00b0N in JSC frequency field, vanishes in JSC wind speed field. The jet stream over the western Pacific (EAJ \/ the western part of NPJ) is the strongest of all macro-scale structures in the Northern Hemisphere.
\nMountain areas that contribute to the formation of jet streaks by interaction with the hemispheric jet stream have been identified. These areas are as follows: Zagros Mountains, Himalayas, mountains of north-eastern Burma, Sayan and Altai Mountains, Scandinavian Mountains, Alps, Pyrenees, mountains of Scotland, Iceland and western Ireland, Japanese Alps, Kyushu Mountains, Chugach Mountains (Alaska), Coast Mountains of Canada, Cascade Range, Sierra Nevada, Sierra Madre Occidental, Appalachian Mountains (Blue Ridge Mountains, Allegheny Plateau, Adirondack Mountains) and the ice cap of southern tip of Greenland.
\nThis study presents a novel approach that enables the accurate detection of the jet streaks. It will be used in future research focusing on the contemporary changes in the position and activity of the upper tropospheric jet streams.<\/span>
\n
\nKeywords<\/strong>: delimitation, jet stream, jet streak, spherical cap matrix, Northern Hemisphere, orography.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"